ćw_7. Grzyby. Dermatofity (2)

Grzyby dimorficzne Dermatofity Ewa Tyczkowska-Sieroń Zakład Biologii Środowiskowej Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wojskowo-Lekarski I rok Wojskowo-Lekar...

12 downloads 228 Views 5MB Size

Grzyby dimorficzne Dermatofity Ewa Tyczkowska-Sieroń Zakład Biologii Środowiskowej Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Wojskowo-Lekarski

I rok Wojskowo-Lekarski „Parazytologia” Ćwiczenie 7

Grzyby dimorficzne. Dermatofity. I. II. III. IV. V.

Wejściówka. Omówienie wybranych gatunków grzybów dimorficznych. Klasyfikacja zakażeń dermatofitowych. Omówienie wybranych gatunków dermatofitów. Analiza i rozpoznanie grzybicy na podstawie opisu oryginalnych przypadków. VI. Przegląd preparatów mikroskopowych oraz makroskopowych wybranych grzybów. VII. Przegląd preparatów mikroskopowych wybranych zanieczyszczeń powietrza i alergenów. Wojskowo-Lekarski

„GRZYBY DIMORFICZNE” • •

Występują w strefie klimatu gorącego.



Najczęściej izolowane:

Czynniki etiologiczne grzybic tropikalnych.

 Histoplasma capsulatum  Blastomyces dermatitidis  Coccidioides immitis  Paracoccidioides brasiliensis

Wojskowo-Lekarski

Histoplasma capsulatum •Kolonie: są ziarniste do kłaczkowatych, początkowo białe z czasem brązowieją. W temp. 37°C wytwarzana jest forma drożdżopodobna, która ma postać kremowych, wilgotnych kolonii. •Obraz mikroskopowy: wytwarzane są mikro- oraz makrokonidia. Mikrokonidia - półprzezroczyste, wyrastające na niezróżnicowanej strzępce, gładko i cienkościenne, jednokomórkowe, gruszkowate (1-4 x 1-6 µm). Makrokonidia podobne do chlamydospor, jednokomórkowe, grubościenne, brązowe, guzkowate (8-14 µm).

Wojskowo-Lekarski

Histoplasma capsulatum

•W makrofagach wytwarzane są komórki drożdżopodobne (3-4 x 2-3 µm).

Wojskowo-Lekarski

Histoplasma capsulatum

Wojskowo-Lekarski

Histoplasma capsulatum •Ekologia: istnieją 3 odmiany gatunku Histoplasma capsulatum. Powszechna jest w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, południowowschodniej Azji, Afryce i Ameryce Poł. •Znaczenie kliniczne: czynnik etiologiczny histoplazmozy - grzybicy komórek układu monocytarno- makrofagowego. Objawowa histoplazmoza występuje najczęściej jako ostra lub przewlekła postać płucna.

Wojskowo-Lekarski

Blastomyces dermatitidis •Kolonie: są białawe, filcowate z rozproszonymi strzępkami grzybni powietrznej. Spód kolonii kremowy do brązowego. •Obraz mikroskopowy: Zarodniki osadzone na krótkich, rozdętych szypułkach. Przejrzyste, cienkościenne, gładkościenne rzadko kolczyste, jednokomórkowe, okrągłe (2-7 x 2 - 4,5 µm).

W temp. 37ºC wytwarzane są komórki drożdżopodobne, przejrzyste, gładkoi grubościenne, okrągławe (15 µm).

Wojskowo-Lekarski

Blastomyces dermatitidis

Wojskowo-Lekarski

Blastomyces dermatitidis •Ekologia: występuje w rejonach endemicznych - wschodniej części Stanów Zjednoczonych, Ameryce Poł. i Afryce. •Znaczenie kliniczne: czynnik etiologiczny przewlekłej ziarniniakowej blastomykozy skóry, najczęściej mającej początek jako zakażenie płuc lub w wyniku uszkodzenia skóry. W wyniku rozprzestrzeniania grzyba drogą krwi mogą zostać zajęte kości oraz układ nerwowy i narządy wewnętrzne.

Blastomikoza Guzowate nacieczenie o nieregularnym obrzeżu Wojskowo-Lekarski

Coccidioides immitis Obraz mikroskopowy:

24 °C

37 °C

Zarodniki - artrokonidia

Sferula - grubościenna,

przejrzyste, jednokomórkowe,

okrągła, zarodnikująca do

gładkościenne, cylindryczne.

wewnątrz, wypełniona zarodnikami - endosporami.

Wojskowo-Lekarski

Coccidioides immitis •Ekologia: występuje w glebie w rejonach charakteryzujących się niskimi opadami atmosferycznymi, wysokimi temperaturami i alkalicznymi glebami w południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, Argentynie i północnej Brazylii.

•Znaczenie kliniczne: czynnik etiologiczny kokcydioidomykozy - brak cech charakterystycznych. U 95% osób immunokompetentnych infekcja przechodzi łagodnie i ulega samoistnemu wyleczeniu. Grzyb może rozprzestrzeniać się drogą krwi do skóry, tkanki podskórnej, kości, stawów i narządów wewnętrznych (u ok. 1% zakażonych). Wojskowo-Lekarski

Coccidioides immitis Kokcydioidomykoza

łagodne zmiany degeneracyjne w obrębie lewego stawu skokowego Wojskowo-Lekarski

Paracoccidioides brasiliensis Obraz mikroskopowy

24 °C

37 °C

Zarodniki przypominają chlamydospory

Formy drożdżopodobne

Wojskowo-Lekarski

Paracoccidioides brasiliensis •Ekologia: występuje w Ameryce Środkowej i Południowej w klimacie wilgotnym (głównie tropikalne lasy deszczowe).

•Znaczenie kliniczne: czynnik etiologiczny parakokcidioidomykozy (przewlekła systemowa grzybica, występująca u osób immunokompetentnych). Okres inkubacji trwa od 10 do 20 lat. Wykazuje predylekcję do błon śluzowych, zakażenie prowadzi do bolesnego nadżerkowego zapalenia jamy ustnej z utrata zębów, obserwowano również zakażenia kości, układu chłonnego, płuc, wątroby.

Wojskowo-Lekarski

DERMATOFITY Grupa blisko spokrewnionych grzybów, cechujących się zdolnością rozkładania keratyny i w związku z tym wzrostu w warstwie rogowej naskórka, włosach i paznokciach. Wyróżniamy 3 rodzaje:  Trichophyton: T. rubrum, T. mentagrophytes, T. interdigitale,

T. verrucosum,T. schoenleinii, T. tonsurans, T. violaceum;  Epidermophyton: E. floccosum;  Microsporum: M. canis, M. audouinii, M. gypseum,

Wojskowo-Lekarski

DERMATOFITY PODZIAŁ DERMATOFITÓW ZE WZGLĘDU NA ŹRÓDŁO ZARAŻENIA CZŁOWIEKA  antropofilne - T. rubrum, T. interdigitale, T. verrucosum, T. schoenleinii,

T. violaceum, E. floccosum, M. audouinii  zoofilne - M. canis, T. mentagrophytes, T. verrucosum  geofilne - M. gypseum

Wojskowo-Lekarski

DERMATOFITY KLASYFIKACJA ZAKAŻEŃ DERMATOFITOWYCH  Grzybica skóry owłosionej głowy (Tinea capitis)  Grzybica owłosionej skóry brody (Tinea barbae)  Grzybica skóry gładkiej (Tinea cutis glabrae)  Grzybica stóp (Tinea pedis) – najczęstsza postać kliniczna zakażeń dermatofitowych  Grzybica dłoni (Tinea manuum)  Grzybica paznokci (Tinea unguium, Onychomycosis)

Trichophyton rubrum – najczęściej izolowany czynnik etiologiczny grzybicy dermatofitowej skóry i paznokci w Polsce. Wojskowo-Lekarski

DERMATOFITY

ENDOTRIKS (endothrix)

EKTOTRIKS (ectothrix)

sposób zajęcia włosa przez dermatofity, które

sposób zajęcia włosa przez dermatofity,

wytwarzają zarodniki wewnątrz włosa.

które wytwarzają zarodniki na zewnątrz włosa, kutikula włosa zostaje zniszczona

Wojskowo-Lekarski

DERMATOFITY

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton rubrum

•Kolonie: na agarze SGA są puszyste, białe w miarę starzenia różowiejące. Spód kolonii w kolorze czerwonego wina. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia zwykle nieobecne. Mikrokonidia kształtu maczugowatego (3,0-5,5 x 2,0-3,5). •Nie perforuje włosa in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton rubrum •Ekologia: gatunek antropofilny, bywa izolowany od psów i kotów. •Znaczenie kliniczne: przyczyna pierwotnych postaci grzybicy stóp, tułowia i paznokci, może powodować również grzybicę pachwin i rąk.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton rubrum

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton rubrum

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton interdigitale •Kolonie: na agarze SGA są cienkie, kłaczkowate, białe z żółtym obrąbkiem. Spód kolonii pomarańczowy. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia zwykle nieobecne. Mikrokonidia kuliste lub w kształcie łez. Obecne strzępki spiralne. •Perforuje włosy in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton interdigitale

•Ekologia: gatunek antropofilny, kosmopolityczny. •Znaczenie kliniczne: wraz z Trichophyton rubrum najczęstsza przyczyna dermatomikoz w Europie. Powoduje grzybice stóp, tułowia, pachwin, paznokci oraz rzadko skóry głowy owłosionej.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton tonsurans

•Kolonie: na agarze SGA wykazują dużą zmienność morfologiczną. Są zamszowe, mączyste z promienistymi bruzdami. Zabarwienie białe do szarawego. Spód kolonii żółty lub brązowy. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia różnokształtne, cienkościenne o gładkich brzegach, złożone z 2-6 komór. Mikrokonidia występują obficie, różnej wielkości o kształcie maczugowatym. Chlamydospory liczne oraz strzępki spiralne. •Nie perforuje włosa in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton tonsurans •Ekologia: gatunek antropofilny, kosmopolityczny. •Znaczenie kliniczne: pierwotnie wywołuje u człowieka grzybicę skóry owłosionej głowy. Powstaje tzw. ”kurza skóra” – poskręcane resztki połamanych włosów. Może powodować także grzybice tułowia, brody i stóp. Stwierdzono epidemie wewnątrzszpitalne.

Wojskowo-Lekarski

Epidermophyton floccosum •Kolonie: na agarze Sabourauda (SGA) są jasnożółte do musztardowożółtych, aksamitne z czasem przechodzące w wełniste, lekko pofałdowane. Spód kolonii żółtawy – do podłoża wydzielany jest brązowy barwnik. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia gładkościenne , kształtu maczugowatego, złożone z 2-6 komór (10-40 x 6-12 µm). Chlamydospory częste w starszych hodowlach. Mikrokonidia nie występują. •Nie perforuje włosa in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Epidermophyton floccosum

Wojskowo-Lekarski

Epidermophyton floccosum

Tinea cruris Wojskowo-Lekarski

Microsporum canis •Kolonie: na agarze SGA są cienkie, wełniste, silnie promieniste. Spód kolonii kanarkowożółty do pomarańczowego. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia wrzecionowate z lekko zakrzywionym końcem, złożone z 6-12 komór (35-110 x 12-35 µm), szorstkościenne o grubych ścianach. Zwykle odchodzą pod kątem prostym od strzępek wegetatywnych. Mikrokonidia mają kształt maczugowaty, są gładkościenne osadzone na krótkich szypułkach (3,5-8,5 x 1,5-3,5). •Perforuje włosy in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Microsporum canis •Ekologia: pierwotnie patogen kotów, rzadziej psów. Często bytuje w futrze zwierząt nie dając objawów klinicznych, natomiast po przeniesieniu na człowieka wywołuje silne zakażenia głównie głowy i tułowia. •Znaczenie kliniczne: najbardziej podatną grupą na zakażenia są dzieci.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton mentagrophytes •Kolonie: na agarze SGA powierzchnia kolonii pudrowata do kłaczkowatej, kremowa. Spód kolonii czerwonobrunatny czasem ciemnobrązowy. •Obraz mikroskopowy: makrokonidia maczugowate lub w kształcie cygara, gładkie, cienkościenne, złożone z 3-8 komór (20-50 x 6-8 µm). Mikrokonidia kuliste o średnicy 2 µm, często ułożone w groniaste skupiska. Często obecne strzępki spiralne. •Perforuje włosy in vitro.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton mentagrophytes •Ekologia: gatunek zoofilny, kosmopolityczny. •Znaczenie kliniczne: może powodować zakażenia u ludzi.

Wojskowo-Lekarski

Przypadki medyczne

Wojskowo-Lekarski

Przypadek 1 Przypadek 11-letniego chłopca z rumieniowo-krostkową zmianą na piersiach. W skrawkach pobranej skóry stwierdzono obecność elementów grzybów i grzyb ten został wyizolowany.

1

2

Preparat bezpośredni rozjaśniony w KOH widoczne artrokonidia

Kolonia płaska, biało-kremowego koloru, z pudrowatą powierzchnią, o kształcie zbliżonym do gwiazdy. Spód kolonii czerwono-brunatny.

Wojskowo-Lekarski

Trichophyton mentagrophytes Obraz mikroskopowy 4

3

Makrokonidia i mikrokonidia

Mikrokonidia

5

Strzępki spiralne Wojskowo-Lekarski

Przypadek 2 Przypadek 10-letniej dziewczynki cierpiącej na idiopatyczną niedokrwistość aplastyczną ze stwierdzoną pancytopenią i neutropenią oraz gorączką 38,8°C. Stosowane leczenie immunosupresyjne (antytymocytowa Globulina, cyklosporyna i wysokie dawki metyloprednizolonu). Stwierdzono stopniowe obrzęki, pęcherze i owrzodzenia na jej prawym udzie. Bezpośrednie badanie biopsji tkanki ujawniły obfite nitkowate strzępki grzybów. Wyizolowano kolonie grzyba. 1

Preparat bezpośredni Wojskowo-Lekarski

2

Rhizopus oryzae 24-godzinna hodowla w temp. 25°C Kolonia puszysta, watowata biało-szarego koloru, po dobie osiągająca 5- 8 mm wysokości.

Obraz mikroskopowy 3

Sporangiofory brązowe o dł. 1500 µm i szerokości 15 µm, zwykle nierozgałęzione wyrastające z grzybni pojedynczo lub węzłowo po kilka (3 - 5). Zarodni (sporangia) kuliste, często z płaską podstawą, szaro-czarne. Zarodniki sporangialne kuliste lub nieregularnie kanciaste. Wojskowo-Lekarski

Przypadek 3 Przypadek 27-letniego mężczyzny, u którego stwierdzono okrągłą rumieniową zmianę na wewnętrznej stronie uda. Bezpośredni preparat mikroskopowy skrawków skóry wykazał obecności grzyba. Widoczne strzępki z przegrodami rozpadające się na artrokonidia. Wyizolowano badany grzyb.

Grzybica pachwin - typowe okrągłe, zmiany rumieniowe z podniesionymi naciekającymi marginesami. Wojskowo-Lekarski

Preparat bezpośredni rozjaśniony w KOH Widoczne artrokonidia

Epidermophyton floccosum 3

kolonia o średnicy 5 cm po 2 tyg. wzrostu w temp. 25ºC, zamszowa, lekko pofaudowana, żółto-brązowa. Spód kolonii żółty.

Obraz mikroskopowy

Makrokonidia

Wojskowo-Lekarski

Chlamydospory

Przypadek 4 Przypadek 69-letniej kobiety z uszkodzeniem płuc w prawym górnym płacie Biopsja wykazała obecność kapsułkowanych komórek drożdżopodobnych. Udało się także uzyskać hodowlę grzyba na agarze Sabourauda.

Widoczna infekcja w prawym górnym płacie

Skrawek tkanki barwiony hematoksyliną i eozyną (H & E) zawierający liczne komórki drożdżopodobne

Wojskowo-Lekarski

Cryptococcus gattii Obraz mikroskopowy

Podłoże MEA z wyciągiem słodowym. Kolonie śluzowate, kremowe, gładkie, wilgotne, lśniące.

Pączkujace komórki otoczone grubą otoczką, brak pseudostrzępek.

Wojskowo-Lekarski

Przypadek 5 Przypadek 60-letniego pacjenta z przeszczepioną nerką z ziarniakowymi zmianami na skórze zlokalizowanymi na jego przedramieniu. Bezpośrednie badanie biopsji tkanki ujawniły obfite małe komórki drożdży. Udało się także uzyskać hodowlę grzyba na agarze Sabourauda.

Preparat bezpośredni z biopsji. Liczne małe (1-5 um) drożdżopodobne komórki pączkujące wewnątrz makrofagów.

Kolonia na agarze Sabourauda w temperaturze 25 °C, wolno rosnąca, biała, zamszowa, ziarnista, z charakterystycznym wypukłym centrum i postrzępionym brzegiem. Od strony podłoża blado żółto-brązowe.

Wojskowo-Lekarski

Histoplasma capsulatum Obraz mikroskopowy

Obecne charakterystyczne duże (8-14 um średnicy), zaokrąglone, jednokomórkowe makrokonidia uformowane na krótkich, bezbarwnych, niezróżnicowanych konidioforach. Mikrokonidia obecne, małe (2-4 um średnicy), okrągłe do gruszkowatych, wsparte na krótkich odgałęzienia lub bezpośrednio na grzybni.

Wojskowo-Lekarski

Przypadek 6 Przypadek 8-letniego dziecka z grzybicą części głowy. Obecne zmiany w postaci owalnych ognisk, z włosami równo ułamanymi na wysokości 2-3 mm nad powierzchnią skóry, pokrytej szarawymi łuskami (skóra sprawia wrażenie posypanej popiołem). Włosy otoczone biało-szarą pochewką. Do badania pobrano włosy i łuski skórne.

Preparat bezpośredni w KOH i tuszu Parkera. Włosy wykazują infekcję ectothrix (włos otoczony mankietem mozaikowo ułożonych zarodników). Wojskowo-Lekarski

Microsporum canis Obraz mikroskopowy

Kolonia płaskie, biało-kremowa, wełnista z gęstą kosmatą powierzchnią z promieniście rozchodzącymi się rowkami. Spód kolonii jasnożółty.

Obecne liczne wrzecionowate makrokonidia z 5-15 przegrodami, grubościenne, o chropowatej ścianie. Mikrokonidia gruszkowate lub wydłużone tworzące się bezpośrednio na strzępkach.

Wojskowo-Lekarski

Przypadek 7 Przypadek 61-letniego mężczyzny cierpiącego na ostrą białaczkę szpikową u którego wystąpiły ostre bóle w klatce piersiowej i duszności. Tomografia komputerowa wykazała rozproszone nacieki dwustronne, w lewym górnym płacie. W preparacie z biopsji wykazano obecność elementów grzybów i wyhodowano kolonię grzyba.

Preparat z biopsji. Rozgałęzione, podzielone przegrodami strzępki. Wojskowo-Lekarski

Aspergillus flavus Obraz mikroskopowy

Konidiofor z wieńcem fialid opierających się na metulach. Konidia gruszkowate lub półkoliste żółto-zielone z pofałdowaną brodawkowatą ścianą. Wojskowo-Lekarski

Kolonia na agarze Sabourauda płaska, filcowata, pobrużdżona, żółta, szybko ciemniejaca do koloru żółto-zielonego.

Subscribe

© Copyright 2013 - 2018 AZDOC.PL All rights reserved.